തളിക്കോട്ട 1565: ഹംപിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്ത് സംഭവിച്ചു?

1565-ൽ കൃഷ്ണാ നദിക്കടുത്ത് നടന്ന ഒരു യുദ്ധത്തിൽ വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടു. മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അതിന്റെ മഹാനഗരം, ഇന്ന് നാം ഹംപി എന്ന് വിളിക്കുന്ന സ്ഥലം, ആളൊഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ നമുക്ക് പരിചിതമായ കഥയിൽ എത്രത്തോളത്തിന് തെളിവുണ്ട്?

യുദ്ധം വന്നതെന്തുകൊണ്ട്

അന്ന് വിജയനഗരത്തിൽ യഥാർത്ഥ അധികാരം കൈയാളിയിരുന്നത് റീജന്റായ അലിയ രാമരായനായിരുന്നു. ഡെക്കാനിലെ സുൽത്താനത്തുകൾ തമ്മിലുള്ള വൈരം മുതലെടുത്ത് അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും ഒരാൾക്കെതിരെ മറ്റൊരാളുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കി. ഒടുവിൽ പരസ്പരം എതിരാളികളായിരുന്ന അഹമ്മദ്‌നഗർ, ബീജാപ്പൂർ, ഗോൽക്കൊണ്ട, ബീദർ എന്നീ സുൽത്താനത്തുകൾ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ഒന്നിച്ചു.

യുദ്ധം

1565 ജനുവരി 23-നാണ് യുദ്ധം നടന്നതെന്ന് പൊതുവെ പറയുന്നു, തീയതിയിൽ ചില തർക്കങ്ങളുണ്ട്. ‘തളിക്കോട്ട യുദ്ധം’ എന്നാണ് പേരെങ്കിലും യഥാർത്ഥ യുദ്ധക്കളം കൃഷ്ണാ നദിക്കരയിലെ രക്കസഗി, തംഗഡഗി ഗ്രാമങ്ങൾക്കടുത്തായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ രാമരായൻ പിടിക്കപ്പെട്ട് വധിക്കപ്പെട്ടു.

ബീജാപ്പൂരിലെ പേർഷ്യൻ ചരിത്രകാരനായ ഫിരിഷ്ത പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം എഴുതിയ വിവരണമാണ് ഈ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന സ്രോതസ്സ്.

ഹംപിക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു

യുദ്ധാനന്തരം സുൽത്താനത്ത് സൈന്യങ്ങൾ നഗരം കൊള്ളയടിച്ചു. 1567-ൽ നഗരം കണ്ട വെനീഷ്യൻ സഞ്ചാരി ചെസാരെ ഫെഡറിച്ചി, വീടുകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആളൊഴിഞ്ഞു കിടക്കുന്നതായി വിവരിച്ചു.

നഗരം മുഴുവൻ കത്തിച്ചാമ്പലാക്കി എന്ന പഴയ വിവരണങ്ങളെ ഇന്നത്തെ ചരിത്രകാരന്മാർ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. രാജകീയ കേന്ദ്രത്തിനപ്പുറം നാശത്തിന്റെ തെളിവുകൾ കുറവാണെന്നും, അധികാരത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളെയാണ് പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമിട്ടതെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. രാജകീയ കേന്ദ്രം പിന്നീടൊരിക്കലും പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടില്ല.

അതിനുശേഷമുള്ള സാമ്രാജ്യം

സാമ്രാജ്യം അവിടെ അവസാനിച്ചില്ല. രാമരായന്റെ സഹോദരൻ തിരുമല അരവിഡു രാജവംശം സ്ഥാപിച്ചു. രണ്ട് വർഷം വിജയനഗരത്തിൽ നിന്ന് ഭരിച്ച ശേഷം തലസ്ഥാനം പെനുകൊണ്ടയിലേക്ക് മാറ്റി. രാജ്യം പിന്നീട് തെക്കോട്ട് നീങ്ങി, 1640-കളുടെ അവസാനത്തോടെ ശിഥിലമായി.

ഇതൊരു മതയുദ്ധമായിരുന്നു എന്ന പഴയ വ്യാഖ്യാനം റിച്ചാർഡ് ഈറ്റൺ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചരിത്രകാരന്മാർ തള്ളിക്കളയുന്നു.

രാമരായൻ തന്നെ പല സുൽത്താന്മാരുമായും മാറിമാറി സഖ്യമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു എന്നതാണ് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന ഒരു കാരണം.